Çalışanlarda İş Doyumunun Açıklanması: Kişi-İş Uyumı, Örgütsel Psikolojik Sermaye, Akış Deneyimi ve Yetkinlik Geliştirmenin Rolü

Abstract

Bu araştırma çalışan bireylerin iş doyumu, kişi-iş uyumu, örgütsel psikolojik sermaye, çalışmada akış deneyimi ve yetkinlik geliştirme düzeyleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini eğitim, sağlık, yönetim, hukuk, mühendislik, yardımcı meslek mensupları vb. meslek gruplarında çalışan 414 kadın (%58) ve 300 erkek (%42) olmak üzere toplam 714 çalışan birey oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, İş Doyumu Ölçeği, Kişi-İş Uyumu Ölçeği, Psikolojik Sermaye Ölçeği, Çalışmada Akış Deneyimi Ölçeği (ÇADÖ) ve Yetkinlik Geliştirme Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS 23.0 istatistik paket programı kullanılmıştır. Veri analiz teknikleri olarak tanımlayıcı istatistik teknikleri, Pearson korelasyon katsayısı, Spearman korelasyon katsayısı, çoklu regresyon analizi, bağımsız örneklem t testi ve tek faktörlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırmada iş doyumu, kişi-iş uyumu, örgütsel psikolojik sermaye ve tüm alt boyutları (psikolojik dayanıklılık, öz yeterlilik, umut ve iyimserlik), çalışmada akış deneyimi ve tüm alt boyutları (çalışmaya kendini verme ve çalışmada içsel keyif) ve yetkinlik geliştirme arasında pozitif yönde anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur. Çoklu regresyon analizi sonucunda kişi-iş uyumu, örgütsel psikolojik sermaye, akış deneyimi ve yetkinlik geliştirmenin iş doyumunu anlamlı düzeyde yordadığı ve yordayıcı değişkenlerin iş doyumundaki toplam varyansın %68 ini açıkladığı ve yordayıcı değişkenlerin tümünün modele anlamlı düzeyde katkı sağladığı bulunmuştur. Ayrıca araştırma değişkenlerinin cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, çalışılan kurum türü, işle ilgili beceri geliştirmeye yönelik eğitimlere katılma sıklığı, eğitimi alınan işte çalışıp çalışmama durumu gibi demografik değişkenlere dayalı olarak anlamlı birtakım farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Araştırma bulguları alan yazında yapılan çalışmalar çevresinde tartışılmıştır. Sonuçlar doğrultusunda çalışan/işgörenlere, alan uzmanlarına ve politika yapıcılara birtakım önerilerde bulunulmuştur.This research was conducted in a relational screening model to reveal the relationship between job satisfaction, person-job fit, organizational psychological capital, work flow experience and competence development of working individuals. The sample of the study consists of 714 employees, 414 female (%58) and 300 male (%42) working in occupational groups such as education, health, management, law, engineering, assistant professions, etc. The data of the study were collected by the Information Form, Job Satisfaction Scale, Person-Job Fit Scale, Psychological Capital Scale, Flow at Work Scale (WOLF- SCALE) and Competency Development Scale. SPSS 23.0 statistical package program was used in the analysis of the research data. Descriptive statistics techniques, Pearson correlation coefficient, Spearman correlation coefficient, multiple linear regression analysis, independent samples t test and one way analysis of variance (ANOVA) were used as data analysis techniques. In the study, there is positive and significant relationship between job satisfaction, person-job fit, organizational psychological capital and its sub-dimensions (psychological resilience, self-sufficiency, hope and optimism), flow at work and its sub-dimensions (absorption -the total immersion in an activity- and ıntrinsic enjoyment at work) and competency development. As a result of the multiple regression analysis, it was found that person-job fit, organizational psychological capital, flow experience at work and competence development significantly predicted job satisfaction and the predictor cvariables explained 68% of the total variable in job satisfaction and all the predictor variables contributed significantly to the model. In addition, significant differences was found based ovn the demographic variables such as gender, marital status, level of education, type of institution worked in, frequency of participation in trainings for developing job-related skills, and whether or not working in the job in which training was received. The research findings were discussed in the context of studies conducted in the literature. In line with the results, some suggestions were made to employees/workers, field experts and policy makers.